Ekonomia gerraostean

  • Joxe Esnaola Etxeko ogia

    Joxe Mari Esnaola Garmendia (1930) Azpeitia

    Etxean egiten zuten ogia, labesuan. Astean behin egiten zen ogia. Kaleko ogia errazionamenduan zegoen, eta ez zen jateko modua izaten.

  • Joxe Esnaola Taloa eta ogiarekin salbu

    Joxe Mari Esnaola Garmendia (1930) Azpeitia

    Gerra garaian, taloa eta ogia izaten zuten baserrian, eta ez zuten goserik pasa.

  • Bitoria Alberdi Taloa janda goserik ez

    Maria Bitoria Alberdi Aldalur (1925) Azpeitia

    Taloa eta gazta jaten zuten. Etxean esnea ere bazuten. Orain gutxira arte ez duela arrainik ezagutu dio. Azpeitian ez zuen arrandegi bat bera ere ezagutu. Plaza Txikian zegoen elikagaien dendan erosten zituen Bitoriren amak jakiak. Ez du gogoan zer izen zuen. Berdura plaza ere aipatzen du.

  • 1631 Gosea, estraperloa eta janaria entregatu beharra

    Julian Beristain Bereziartua (1928) Azpeitia

    Gose denboran artoa eta irina etxean eduki arren gosea pasatzen zuten. Ez zen ehotzen. Urtean behin, udaletxera entregatu behar izaten zuten. Landetako bi auzotarrek baba entregatu ez zutelako Gasteizera eraman zituztela kontatzen du.

  • 1634 Gosetea

    Inazio Albizuri Etxaniz (1928) Azpeitia

    Jendea jan eskean ibiltzen zen. Eskela asko zegoen. 1938-1949 urte artean kaleko jendeak gosea pasatu zuen. Miseria ikaragarria zela dio. Baserrian moldatzen ziren, nahiz eta gari pixka bat kendu.

  • 1629 Soldadutzan lagunak uretara bota zituenekoa

    Iñaki Lizaso Mendizabal (1935) Azpeitia

    Soldadutzan bi lagun uretara bultza zituzten; aldatzeko arroparik ez zutenez, egun librea eman zieten. Garai hartan, dirurik ez zutenez, beren ilusio handiena jatekoa lortzea zen. Bergarako lagun bat aipatzen du.

  • Jose Mari Aristi Estraperloa eta errazionamendua

    Joxe Mari Aristi Garate (1930) Azpeitia

    Aste barruan ez zuten otordu asko ematen tabernan. Estraperloan lortzen zuten tabernarako janaria. Jatekoa izanez gero nahikoa izaten zen. Beizamako eta Nuarbeko txahala estraperloan erosten zuten jan ahal izateko.

  • Pedro Agirre Guardia zibilak etxean jokoan lasai eta aita estraperloan

    Pedro Agirre Unanue (1938) Santiago Agirre Unanue (1926) Azpeitia

    Gerra ostean, estraperloa zegoen garaian, guardia zibilak binaka ibiltzen ziren guardia egiten, eta hainbat etxetara joaten ziren. Beren etxera etortzen zirenean, haiekin jokoan aritzen ziren, eta bitarte horretan aita errotara joaten zen estraperloan egitera.

  • Pedro Agirre Gerra ostean, erroten egoera

    Pedro Agirre Unanue (1938) Santiago Agirre Unanue (1926) Azpeitia

    Gerra ostean, errazionamendua zegoen eta errotak itxi egin zituzten. Horregatik, estraperlora jotzen zuen jendeak. Nuarbeko errotak hiru funtzio zituen.

  • Milagros Gastegi Estraperlo garaia (1)

    Mila Gorostegi Alberdi (1936) Azkoitia

    Beldur handia zieten "delegaduei", inspektoreei. Beti isunen beldur. Ezagun bati gertatutakoa. Guardia zibilen emazteak ziren txarrenak, egoeraz aprobetxatzen zirelako.

  • Milagros Gastegi Estraperlo garaia (2)

    Mila Gorostegi Alberdi (1936) Azkoitia

    Guardia zibilen emazteen pasadizoarekin jarraitzen du. Azukrea, olioa, patata, estraperloko gauza asko egoten zen. Edozein saltzailek ekartzen zituen.

  • Begona Gabilondo Gose garaian, baserritarren laguntza

    Begoña Gabilondo Etxaniz (1921) Azkoitia

    Gogorra izan zen buelta. Jatekorik ez zegoen, diruarekin ere ezin lortu. Ezagun asko zituzten baserrietan, eta eskerrak horri. Batzuek beraien etxean aldatzen zituzten oinetakoak, mezetara joateko. Patata eta babarrunak ematen zizkieten. Anaiak harategia jarri zuen. Ogirik ez zegoen, eta amamak taloak egiten zituen.

  • Begona Gabilondo Errazionamenduko kartila

    Begoña Gabilondo Etxaniz (1921) Azkoitia

    Errazionamendua egoten zen. Bandoa jotzen zuten, abisua emanez. Kartila izaten zuten. Lagun bati gertatutakoa: Aizarnan "baltzeun" egin zuelako, apaizak errazionamenduko kartila kendu zion.

  • Emilio Lizeaga Mikeleteak estraperloa zaintzen

    Emilio Lizeaga Aranburu (1936) Hernani

    Mikeleteek estraperloko ardoa konfiskatzen aritzen ziren, aurreko egunean egurra dohainik eman zietenei ere. Gehienak euskaldunak ziren.

  • Roxarito <iradi Jauntxoek derrigortuta abereak saldu behar

    Maria Rosario Iradi Abalabide (1933) Hernani

    Jauntxoak baserrietara joaten ziren eta abereak saltzera derrigortzen zituzten.

  • Pepi agirre Makiak etxe inguruan

    Pepi Agirre Perurena (1938) Hernani

    Makiak Iyolara etortzen zirela gogoan du. Atea itxita izaten zuten, ikaraz. Eskatu egiten zutela uste du, gosez. Talo asko egin eta jana da, baina ez zitzaion asko gustatzen. Aranoko errotatik ekartzen zuten irina, baita Pagoagatik ere. Gainontzean babarruna, oilaskoa eta txerria izaten zuten, baita bakailaua ere.

  • Inaxita Oiarbide Zaku bete irin lortzeko lanak

    Iñaxi Oiarbide Aranburu (1936) Hernani

    Okinak ekartzen zuen auzora ogia. Neguan taloa jaten zuten. Aitak paper-lantegian egiten zuen lan. Zaku bete irin lortzeko zer komeria egin behar izaten zituzten kontatzen du.

  • Inaxi Imaz Hegazkinak zetozenean, ezkutura

    Iñaxi Imaz Etxeberria (1932) Hernani

    Gerra garaian hegazkinak pasatzen zirela eta, ezkutatzeko esaten zioten gurasoek. Gerraostean taloa jaten zuten. Amak ogia estraperloan ekarri zuenekoa kontatzen du.

  • Inaxi Imaz Soldaduek jatekoa kentzen zieten

    Iñaxi Imaz Etxeberria (1932) Hernani

    Gerraostean soldaduak baserrietara joaten ziren eta haiek nahi zutena kentzen zieten: patata, babarrunak, urdaiazpikoa...

  • Maria Lekuona Gerraostean, dena lurpean gordeta

    Maria Lekuona Maioz (1926) Hernani

    Gerraostean, Aranoko errotara joaten ziren artoa ehotzera. Olioa, margarina eta horrelakoak lurpean gordeta izaten zituzten, guardia zibilak etortzen baitziren sarritan. Taloa jaten zuten asko.