Ihes egin beharra

  • Elixabete Garmendia Emakume mitinlarien izaera

    Elixabete Garmendia Lasa (1953) Ormaiztegi

    Beraien bizitzan erakutsi zuten emakume mitinlariek feministak eta garaian bertan bizitzen jakin zutela konpromiso handiarekin. Gerraren ondorioz kanpora joan behar izan zutelako, bizimodu aske xamarra izan zutela dio.

  • Elixabete Garmendia Euskarazko orri eta buletinak atzerrian

    Elixabete Garmendia Lasa (1953) Ormaiztegi

    Ameriketan sortutako aldizkari eta komunikazio buletinek arreta eman izan diote eta aztertu egin nahiko lituzkeela dio.

  • Etxeberria Aldazabal anaiak Gerratik ihesi Gordexolara

    Enrike Etxeberria Aldazabal (1936) Fernando Etxeberria Aldazabal (1932) Berriz

    Gerra hasi zenean, etxetik bota zituzten eta ihesi joan ziren Gordexolara. Han bi urte inguru eman zituzten. Aitak Derion lan egiten zuen. Aita etxean ezkutuan egon zen hasieran.

  • Etxeberria Aldazabal anaiak Gordexolako egonaldia

    Enrike Etxeberria Aldazabal (1936) Fernando Etxeberria Aldazabal (1932) Berriz

    Gerra sasoian, Berriztik ihesi joan zirenean, Gordexolara kamioiren batean joan zirela uste du. Bilboko izeko-osabek lagundu zietela kontatzen dute. Gerra ostean ere lagundu zieten. Gordexolan aireplano arin bat oso gertu ikusi zuten.

  • Sopuertara ihesi abereekin

    Dominga Larrauri (1897) Galdakao

    Sopuertara joan ziren abereekin oinez. Babeslekura jatekoa eramatera joaten zen. Soldaduak joan zirenekoa azaltzen du.

  • Gerrarengatik etxetik ihesi

    Eufemia Filibi Valencia (1925) Karmen Filibi Valencia (1928) Busturia

    Gerra garaian gaztetxoak ziren. Etxetik irten behar izan zuten eta aitaren jaiotetxera joan ziren. Handik joan egin behar izan ziren.

  • 284 Frontea Bergarara gerturatu ahala, familia Bilbora ihesi

    Javier Linazisoro Lazpiur (1927) Bergara

    Frontea Bergarara gerturatzen ari zela, familia guztiak Bilbora egin zuen ihes. Abertzale guztiak irten ziren Bergaratik.

  • Placida Azpitarte Errefuxiatuen taberna

    Placida Azpitarte Egia (1915) Berriz

    Segundo Sarriugarte gerra garaian salatu zutela kontatzen dute. Errefuxiatuek bere tabernan jaten zuten. Antzuan hiru familia eibartar egon ziren babestuta. Haiei buruzkoak kontatzen ditu.

  • Placida Azpitarte Eibartar errefuxiatuak etxean

    Placida Azpitarte Egia (1915) Berriz

    Ganbaran hiru familia eibartar izan zituzten, errefuxiatuta. Gerra aurrean familiako bezeroak ziren. Txahala estraperloan hil zuten.

  • Gerratik ihesi bonbapean

    Teresin Jauregi Mintegi (1924) Larrabetzu

    Teresa Zamudiora joan zen, etxekoekin eta beste familia batzuekin. Bonbardaketa handiak zeudenez, gau eta egun babeslekuan pasatzen zuten. Bilbora joan ziren oinez, Atxurira, familiako batengana. Barakaldon trena hartu zuten.

  • Miren Uriarte Gerrarengatik, simaurraren azpian gordelekua

    Miren Uriarte Loroño (1926) Larrabetzu

    Miren Deriora joan zen etxekoekin. Kastrejanatik, Ampuero (Kantabria) aldera joan ziren. Handik etxera etorri ziren bueltan. Gurdian janaria eraman zuten, baina simaurraren azpian kaxetan gauza asko gorde zituzten.

  • Miren Uriarte Kantabriara ihesi

    Miren Uriarte Loroño (1926) Larrabetzu

    Mirenen gurasoak gurdiekin joan ziren Kastrejanatik Santanderrerantz, baina Miren beste hainbatekin trenez joan zen. Orduko pasartea kontatzen du. Santanderren egon zirenean, etxola batean egon ziren eta hango ugazabari laguntzen aritu ziren. Aita atxilotu zutenekoa kontatzen du.

  • Juan Otxandio Gerratik ihesi gurdiak eta abereak hartuta

    Juan Otxandio () Larrabetzu

    Zazpi urte orduko, artzain joaten zen basora. Gerra hasi zenean, gurdiak hartu eta ihesi joan ziren. Pasarte bat kontatzen du, etxera itzuli zirenekoa. Pinuak botatzen ibiltzen zen Juan trontzarekin, oso gazte zela.

  • Jesus Arrizabalaga Ihesi lehenengo, gurasoak kartzelara gero

    Jesus Arrizabalaga () Berriz

    Zallara ihesi joan ziren familia guztia, Zezilio taxilariarekin. Aita eta ama eraman zituztenean, lau neba-arreba geratu ziren. Handik etorri zirenean, ezer ez zeukatela geratu ziren. Neba-arrebak neskame eta morroi joan behar izan ziren.

  • Tomas Jainaga Errefuxiatuak etxean gerra garaian

    Tomas Jainaga Iza (1925) Berriz

    Gerra aurretik, taberna zeukaten etxean eta eibartar asko joaten zen kantura; emakumeak ere bai. Errefuxiatuak izan zituzten etxean, hogeita bat lagun, ganbaran.

  • Tomas Jainaga Frontea etxean bertan

    Tomas Jainaga Iza (1925) Berriz

    Santamainan trintxerak daudela dio. Esku-bonba topatu zuen, baita hildakoen gorpuak ere. Frontea bertan izan zuten, etxe ondoan. Ibarrangelura joan zen orduan familia guztia, abereak hartuta. Amama eta bere neba geratu ziren etxean, zaurituak zaintzen.

  • Tomas Jainaga Ibarrangelura ihesi

    Tomas Jainaga Iza (1925) Berriz

    Gerratean etxetik alde egin zuten, abere eta guzti. Bere osaba karlista bat Ibarrangelun zegoen eta haren etxean hartu zuten babes. Etxera itzulitakoan, hildakoa zegoen etxean.

  • Iñaki Bravo Aita abereekin ihesi Deriora

    Iñaki Bravo (1925) Berriz

    Osabaren bizikleta bonbardaketan apurtu zela kontatzen du. Osaba Eliasek kontatu zion Berrizera sartu aurretik, erreketeak mendian zebiltzala. Aita ordurako joanda zegoen ihesi, abereekin, Derioraino. Errepublikaren aldekoekin soldadu joateko bere bila ibili zirela kontatzen du. Etxerako bidean ia fusilatu egin zuten.

  • Bitora otaduy Gerra garaian, etxetik ihesi, eta anaiak soldadu eta morroi

    Bitora Otadui Arrasate (1930) Berriz

    Gerra garaian, etxetik ihes egin behar izan zuen. Berriztik irten aurretik, hiru anaia nagusiak soldadu joanak ziren eta Agustin Soraluzen morroi zegoen.

  • Bitora otaduy Gerrarengatik, herritik kanpora

    Bitora Otadui Arrasate (1930) Berriz

    Aita, Pedro, bidezaina zen. Familiarekin alde egin zuten herritik.