Gerran hildakoak eta zauritutakoak

  • Felisa Gabilondo Agirregomezkorta Soldaduskara joan eta itzuli ez ziren mutilak

    Josefa Gabilondo Agirregomezkorta (1920) Elgoibar

    Soldaduska gerran egin zuten gazteak izan ziren gerra garaian hildako gehienak.

  • FELIX ETXEBERRIA Elizarekin izandako tirabirak

    Felix Etxeberria Larrañaga (1926) Elgoibar

    Urte berean lau pertsona hil ziren Parapan baserrian. Euretako bat Azkoititik ihesi etorritako emakume bat. Azkoitiko parrokoak esan zion aitari ez zuela hiletarik izango, aurrez ez bazuen ordaintzen.

  • Juana Txurruka Osoro Anaia Asturiasko frontea galdu

    Juana Txurruka Osoro (1928) Elgoibar

    Juanak anaia bat galdu zuen gerran, Asturiasko frontean. Joxe Txurruka Zabaleta zuen izena. Berandu izan zuten anaiaren heriotzaren berri, eta ez zuten haren gorpurik berreskuratu.

  • JULEN IRIONDO BERGARETXE Hileta-elizkizuna 74 urte geroago

    Julen Iriondo Bergaretxe (1920) Elgoibar

    Onaindiaren aldeko hileta-elizkizuna 2010. urteko udazkenean egin zen Gasteizen. Moja eta abade asko hil zituzten gerran eta gerra aurretik.

  • Pepita Unzueta Iriondo Mendarora zauria sendatzera

    Pepita Unzueta Iriondo (1922) Rosa Unzueta Iriondo (1919) Elgoibar

    Rosa zauritu zutenean, egun batzuetarako Mendarora joan zen, senideen etxera. Amona Mendaroko Ospazkua dorretxekoa zuten.

  • Pepita Unzueta Iriondo Unzuetarrak gerran

    Pepita Unzueta Iriondo (1922) Rosa Unzueta Iriondo (1919) Elgoibar

    Aitaren lehengusu bat hil egin zuten Deban. Beste lehengusu karlista bati zazpi tiro eman zizkioten, baina ez zuten hil.

  • pantxi matxain Gerra hasi zenean, Manttalingo neska hil zuten

    Pantxi Matxain Etxaniz (1928) Donostia

    Taberna zegoen Maizter-enean, eta hango gizona fusilatu egin zuten. Gerra nola hasi zen kontatzen du. Manttalingo neska nola hil zuten, eliza aurrean. Oriamendira joaten ziren maiatzaren lehenean, gerra hasi aurretik. Alemanek hiru urteko lehengusua harrapatu zuten autoarekin, eta hil.

  • ramoni goikoetxea Anaia hil zitzaion gerran

    Ramoni Goikoetxea Maiza (1920) Donostia

    Gerra hasi zenean, zazpi senide ziren, eta soldadu joatea tokatu zitzaien bi anaiari. Senarra ere gerran ibili zen. Anaia gerran hil zitzaion, 23 urterekin, Castellón. Igarako baserri ia denetan hil zen mutilen bat. Kintak. Beste anaia txofer ibili zen.

  • andres ormazabal Gerra etortzean hildakoak

    Andres Ormazabal Izeta (1916) Donostia

    Gerra nola hasi zen, Añorgako festetan. Errekalden patruila bat zegoen, eta neska bat hil zuten. Hildakoak ere ikusi zituzten. Irubiden ere bai, beste bat. Galarretan asko fusilatu zituzten.

  • 1347 Gerrako kontuak

    Gregoria Bengoa Argarate (1911) Eskoriatza

    "Gorriek" senide bat hil zioten gerran. Gerrako beste kontu batzuk.

  • 1508 Txoriak ehizatzen

    Joxe Antonio Bereziartua Elustondo (1929) Donostia

    Umetatik hasi zen txoriak harrapatzen. Nola hartzen zituzten. Kaiolatan sartzen zituzten. Bixka. Zepoa. Kantuko txoriak hartzen zituzten, kardabak eta. Eskopetarekin, birigarroak eta. Zingiran txori asko izaten zen. Soldadutza egin zuenean, eperretara joaten ere hasi zen. Baserriko eskopeta lurpean sartuta egon zen gerra garaian. Bordaxarreko gizon alargunari gertatu zitzaiona: bi seme nola hil zizkioten.

  • Elisabet Agirrezabal Arrese Gerra sasoian ez zuten ihes egin

    Elisabet Agirrezabal Arrese (1919) Bergara

    Gerra etortzean ez ziren inora joan. Anaia joan zen, emaztea eta bi umeak utzita. Algodoneran emakume bat hil zen, bonbak jota. Beraien etxea ere zulatuta geratu zen. Aitak Uzarragara (Antzuola) eramaten zituen egunez. Rosario eta Aurea, bi ahizpak zigortu zituzten, baina Rosario gehiago. Egun osoa edukitzen zuten arropa garbitzen. Trini Agirrebeña ere zigortu zuten. Zortzi edo bederatzi emakume eraman zituzten.

  • Esteban Garciarena2 Gerra hastean, aita nola salbatu zen

    Esteban Garciarena Belaunzaran (1929) Berastegi

    Gerra hasi zen egunean, aita nola salbatu zen kontatzen du. Gerora, aita salbatu zuen gizon hura hil egin zuten. Gaur egun, haren semea herrira maiz joaten da.

  • gloria-agirrebena Hildakoen alde otoitzean

    Gloria Agirrebeña Lizarazu (1912) Bergara

    Sototik irten egiten ziren arriskua pasatutakoan, eta etxe barrura joaten ziren. Ez zekiten zer zen gerra ere. Ezagunak hil egin zirela entzuten zutenean, otoitz egiten zuten. Gorpurik ere ezin ekarri.

  • Migel Gurrutxaga Soldaduek ganaduak eraman

    Migel Gurrutxaga Lesaka (1929) Azpeitia

    Osaba gerratik ihesi zihoala hil zuten. Soldaduek ganaduak kentzen zizkieten baserritarrei, batailoietan zer jan edukitzeko. Karlistek herri bat hartzen zuten bakoitzean, eskola-umeak kanpaiak jotzera joaten ziren.

  • Begona Gabilondo Mespretxuzko begiradak

    Begoña Gabilondo Etxaniz (1921) Azkoitia

    Bueltan etorritakoei, mespretxua. Guardia zibilaren alabari nola erantzun zion. Jende ona ere bazegoen: tximiniatik ke beltza ikusten zela abisatu zien bizilagun karlistak. Paperak erretzen ari ziren. Jende asko hil zen gerran.

  • Roxarito <iradi Anaia Teruelen hil zuten

    Maria Rosario Iradi Abalabide (1933) Hernani

    Oso familia behartsua zen baina maitasun asko sentitu zuen. Anaietako bat Teruelen hil zuten gerran. Anaiaren heriotzaren berri haren lagun batek eman zien gutun baten bidez. Emozionatu egiten da Roxarito oraindik ere.

  • Eulali Aranburu Aita gerran hila

    Eulalia Aranburu Urkizu (1932) Hernani

    Aitari gerrara joan beharra tokatu zitzaion eta Teruelen hil zen.

  • Milagros Zeberio Tiro hotsak: pakun-pakun

    Milagros Zeberio Aranburu (1921) Hernani

    Agerreko osaba gerrara eraman zuten, lau ume txiki zituela. Hura Valderroblesen (Huesca) hil zuten. Tiroek "pakun! Pakun!" egiten zutela gogoan du. Donostiara esnea eramatera joateko bidez aldatu behar izan zuten.

  • Maria_Igartza Gerran soldaduak etxeetan

    Maria Igartza (1915) Antzuola

    Telleria larrugintza-lantegiko seme bat gerran hil zen zalditik jausita. Soldaduak etxe ezberdinetan egon ziren, beraienean bi nafar.