Euskara eta politika

  • Beretzat oso garrantzitsua da euskara

    Getxo

    Debekatuta zegoenez, izen legala nagusitan jarri behar izan zuen euskaraz.

  • Aita umea zenean, euskaraz egiteagatik belarrondokoa

    Jokin Agirregoikoa Azkorra (1958) Getxo

    Aita umea zenean, euskaraz egiteagatik guardia zibil batek belarrondokoa eman zion eta iraindu egin zuen.

  • "Hable en castellano"

    Jokin Agirregoikoa Azkorra (1958) Getxo

    Eskola publikoan, euskaraz egiteagatik zigorrik ez zieten jartzen, baina "hable en castellano" esan bai.

  • Euskara, "aldeanoen" kontua

    Jokin Agirregoikoa Azkorra (1958) Getxo

    Andra batek umearekin euskaraz zergatik egiten zuen galdetu zienekoa, "aldeanoen" kontua zela esanez.

  • Jose Manuel Jaio eta Eugenia Eguen Maisu eta maistra gaiztoak

    Eugenia Eguen Bengoetxea (1936) Jose Manuel Jaio Madariaga (1932) Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz

    Eskolan zigortu egiten zituzten euskaraz hitz egiteagatik. Ez zuten gaztelaniaz ulertzen eta bertan ikasi zuten piska bat.

  • Jose Manuel Jaio eta Eugenia Eguen Euskaraz egiteagatik bi pezetako zigorra

    Eugenia Eguen Bengoetxea (1936) Jose Manuel Jaio Madariaga (1932) Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz

    Abadearekin euskaraz hitz egiten zuten baina eskolan ez. Euskaraz hitz bat esateagatik, maistrak bi pezetako zigorra jarri zion.

  • Migel Mari Torrea Lizeotik oso prestatuta atera ziren

    Migel Mari Torrea Etxabe (1966) Pasaia

    Selektibitatearen zati bat euskaraz egin zuten eta presioa zegoela gogoratzen du, ikastolan egoteagatik zerbait demostratu beharra edo. Migel Marik unibertsitate ikasketak Madrilen egin zituen eta oso maila ona zuela gogoratzen du.

  • Carlos Ruiz Euskararen egoera Euskal Herrira etorri zenean

    Carlos Ruiz Garcés (1942) 101L - DSS2016

    1957an etorri zen Carlos Bergarara. Frankismo garaia izan arren, bere inguruan denek euskaraz egiten zuten. Euskararen kontrako jarrerak ere bizi izan zituen. Euskara ikasteko erraztasunik ez zegoen, baina berak "belarriak zabal-zabalik" jarrita ikasi zuen.

  • Marixabel Agirre Hemezortzi urtera arte lizeoan

    Marixabel Agirre Ruiz (1967) Pasaia

    Lizeoko 3. edo 4. promoziokoa da Marixabel. Bertara joan zirenean eraikina bukatu gabe zegoen. 7. mailan zegoela inauguratu zen lizeoa. Negua zen, eguraldi ona egiten zuen eta ikurrina jarri zutela gogoratzen du. Maila bakoitzeko bi gela zeuden. Lizeora autobusez igotzen ziren eta oinez jeitsi.

  • Lourdes Sistiaga Antxoko hasierako ikastola

    Lourdes Sistiaga Lujanbio (1945) Pasaia

    Behin Beraungo ikastolara joan zen ordezkapen bat egiteko. Antxoko (Trintxerpe esaten du elkarrizketatzaileak, baina Antxo da) hasierako ikastoletako bat musika eskolan zegoela uste du.

  • Margarita Arrizabalaga Euskaraz egiteagatik zigortuak

    Margarita Arrizabalaga Lauzirika (1928) Ermua

    Plazako eskolan ikasi zuen eta gero Berrizen kolegioan. Euskaraz ezin zuten hitz egin eta zigor asko jaso ditu horregatik. Etxean kopiaketak egin behar izaten zituen eta aita haserretu egiten zen. Zigor fisikorik ez du ezagutu.

  • Gotzone Arostegi Gizaburuagako eskola eta andereñoa

    Gotzone Arostegi Bengoetxea (1961) Gizaburuaga

    Gizaburuagako eskolara joan zen eskolara eta gero Lekeition. Bizikletan joaten ziren gehienetan. Mari Nieves Zaldunbide maistra gogoratzen du. Euskalduna bazen ere, gaztelaniaz egiten zien.

  • Gotzone Arostegi Gaztelaniaz ez jakitearen ondoriok

    Gotzone Arostegi Bengoetxea (1961) Gizaburuaga

    Neba txikia oraindik eskolaratua ez zegoen batean, kaletik guardia zibilek zerbait galdetu zioten eta gaztelaniaz ulertzen ez zuenez, eskolara eraman zuten maistrari kontuak eskatzeko.

  • Maria Angeles Aldekogarai Eskola frankismo garaian

    Maria Angeles Aldekogarai Alastra (1951) Ea

    Eskolan gaztelaniaz ikasten zuten baina doktrina euskaraz. "Cara al sol" abesten zuten egunero eta noizbehinka ikuskaritzakoak agertzen ziren eskolan.

  • Elena Mendia Lezoko ikastolak: markesaren etxea eta prefabrikatua

    Elena Mendia Epelde (1954) Lezo

    1976an, Lezoko markesaren etxeko ikastolan hasi zen lanean, Lezoko eta Antxoko ikasleekin. Orduan, Pasaia Lizeoa deitzen zitzaion. 1972an hasi ziren pentsatzen nola elkartu badiako ikastolako ikasleak. Markesaren etxean eta ikastola prefabrikatuan izandako oroitzapenak kontatzen ditu.

  • Elena Mendia Lezoko ikastolan egindako hitzaldia

    Elena Mendia Epelde (1954) Jone Zabala Larrañaga (1952) Lezo

    Behin, Lezoko ikastolan gurasoentzat antolatu zen hitzaldi bat ekartzen du gogora Jonek.

  • Joxeba Lasa San Pedroko lehenengo ikastola

    Joxeba Lasa Iriarte (1933) Pasaia

    San Pedrora bizitzera joan zenean, euskara gutxi egiten zen han. Lehenengo ikastola Pilartxo Arratibelen etxean izan zen, gero beste lokal batzuetan, gero asiloan...

  • Joxeba Lasa Ibon Fresnedo ikastolako lehendakaria

    Joxeba Lasa Iriarte (1933) Pasaia

    Joxeba elektrizista izan da eta San Pedroko ikastolan lantxoak egiten zituen debalde. Gurasoak beti zeuden laguntzeko prest. Ibon Fresnedo izan zen San Pedroko ikastolako zuzendaria.

  • Joxeba Lasa Pasaiako ikastola klandestinoak: andereñoak

    Joxeba Lasa Iriarte (1933) Pasaia

    Ikastolan askotan klandestinoki ibiltzen ziren. Ikuskaritza zetorrela jakiten zutenean, haur batzuk etxera bidaltzen zituzten, tituludun gabeko irakasleak ateratzen zituzten... Pilartxok adibidez ez zuen titulurik. Beste andereño batzuk aipatzen ditu.

  • Joxeba Lasa Euskararen alde lanean

    Joxeba Lasa Iriarte (1933) Pasaia

    Paco Iriartek euskal dantzak erakusten zituen Pasaian. Joxeba beti aritu da euskararen alde lanean, udaletxera joaten baimen bila... Andres Aramendi zen alkate lizeoa sortu zenean.