Borroka
-
Gerra kontuak
Feliziana Arenaza Lasagabaster (1916) Aretxabaleta
Frontea. Jatekorik ez. Ihes egiten zutenei garia kentzen zieten.
-
Gerrako pasadizoak; hegazkinak, errazionamendua
Tomasa Erromaratezabala Faido (1917) Aretxabaleta
Aireplanoak. Mutilak kanpandorrean zaintzen. Gorrien kanoikadak. Gerrako pasadizoak. Errazionamendua.
-
Aretxabaletan hegazkin bat jausi zeneko kontua
Tomasa Erromaratezabala Faido (1917) Aretxabaleta
Aretxabaletan aireplano bat jausi zen.
-
Bonbardaketak Bilbon
Miren Aranzamendi Uriarte (1922) Martina Zubizarreta Ormaetxea (1921) Soraluze
Gerra garaia. Bonbardaketak Bilbon.
-
Euskal Herriko ofentsiba
Nikanor Iñurrieta Goikoetxea (1920) Soraluze
1929. urtean Soraluzen jaiotakoa. Gerra Zibila hasi zeneko kontuak. Euskal Herriko ofentsiba.
-
Gernikara ihesi
Nikanor Iñurrieta Goikoetxea (1920) Soraluze
Plazentziatik ihesi. Trenez Gernikara. Gudarien Batailoiak. Egoera gero eta larriagoa. Baserrietatik lortzen zuten jatekoa.
-
Gernikako bonbardaketa
Nikanor Iñurrieta Goikoetxea (1920) Soraluze
Gernikara ihesi. Gernikako bonbardaketa zuzen-zuzenean bizi izan zuen. Egun hartako bizipenak.
-
Bilboko ofentsiba
Nikanor Iñurrieta Goikoetxea (1920) Soraluze
Gudari egin zen bonbardaketaren ostean. Tiro bakarreko fusila. Bilboko ofentsiba. Jendea ihesi.
-
Frontea; batailoiak
Nikanor Iñurrieta Goikoetxea (1920) Soraluze
Laredo aldera ihesi. Batailoiak. Anaia, Iñaki, gudari ordurako. Egoera oso gogorrak bizi arren, pertsona egin egiten da; beldurrik ez. Frontean zeudela, jatekoa nola eramaten zuten.
-
Batailoiak, gudariak
Nikanor Iñurrieta Goikoetxea (1920) Soraluze
San Andres batailoia. Kuartela Laredon izan zuten; bertan egon ziren formatzen. II. Mundu Gerran Parisen sartu ziren lehenak gudariak izan ziren, komandante euskaldunaren gidaritzapean (Ordoki). Haren inguruko pasadizoak.
-
Santoñan atxilotua
Nikanor Iñurrieta Goikoetxea (1920) Soraluze
Santoñan harrapatu zituzten. Frontera joateko erabakia. Italiako soldaduak. Italiarrak joan zirenean, armada joan zitzaien zaintzera. Orduko bizipenak.
-
Gerrara joateko kintoak eskatu zituzten
Nikanor Iñurrieta Goikoetxea (1920) Soraluze
Lanean hasi eta 10 hilabetera, kinto berriak eskatu zituzten gerrara joateko (1920ean jaiotakoak). Lizarratik Asturiasera. Ez zuten frontera eraman. Sei urtean egon zen etxetik kanpo. Francoren tropek herri bat hartzen zutenean, batzuek ospatu egiten zuten.
-
Gernikako bonbardaketa
Jesusa Madariaga Oar (1915) Zarautz
Gerra garaian, Lezaman egon zen lanean neskame. Eta handik ikusten zuen Gernikatik ihesi zebilen jendea. Gernika bonbardatu zuten egunean zer egin zuen kontatzen du.
-
Gerran izan zuen zortea
Manolo Agirrezabal Izeta (1916) Zarautz
19 urte zituela, gerra etorri, eta beste lau zarauztarrekin batera joan zen Jakara soldadu. Hara iritsitakoan, euskaraz ari zirenez, gizon batek nongoak ziren galdetu zien. Eta kasualitatea, gizon hark txikitatik ezagutzen zuen Manolo. Hari esker, gerra osoan laguntzaile egon ahal izan zen Jakan.
-
Unerik txarrenak Oviedon eta Bruneten
Inazio Azueta Obieta () Amorebieta-Etxano
Fronteko unerik txarrenak Oviedokoa eta Brunetekoa izan zirela dio. Orduan, infanterian zeuden; Teruelen, ostera, artillerian. Bertan bizitakoak kontatzen ditu.
-
Frontean, alde batetik bestera
Inazio Azueta Obieta () Amorebieta-Etxano
Aristimuño batailoiko kide izan zen eta berarekin zegoen Jose Bikandi aipatzen du. Elosun hasita, Ubidean, Oviedoko “Toma de Oviedo”n, Bilbon eta Gorbeian egon zirenekoa kontatzen du. Asturiasen txarto pasatu zuten gosea zela-eta. Beranduago preso hartu eta nazionalekin joan behar izan zuen. Bruneteko batailara eraman zuten eta handik atzera Santanderrera joan zen. Picos de Europan gaixotu ostean, Mirandara etorri zen eta handik Teruelgo bataila ezagunera joatea egokitu zitzaion artilleriatik. Handik Gasteizera eta berriro Mirandara. Alde batetik bestera ibili ostean, azkenean Segovian lizentziatu zen.
-
Bonbardaketaren eguneko oroitzapenak
Maria Iturbe () Gernika-Lumo
Bonbardaketa eguna zelan bizi zuen kontatzen du. Su-bonbaz eta metrailadorez eraso zioten. Babeslekutik irten ostean, dena erreta eta hildakoen gorpu asko kalean zehar barreiatuta aurkitu zituzten. Etxe barik gelditu zirenez, baserri batera joan ziren.
-
Gerra denboran soldadu Gasteizen eta Segovian
Tiburtzio Lopetegi Zabaleta (1919) Zestoa
Gerra denboran, Gasteizen, Segovian, Valladoliden eta Ferrolen egon zen soldadu, besteak beste. Gerrako ibilerak kontatzen ditu. 50 hilabeteren ostean, etxera itzuli zen; baina, berehala, berriz deitu zioten eta soldadu itzuli behar izan zuen.
-
Gernikako bonbardaketaren ondorioak
Hirune Etxebarria Bastegieta (1923) Gernika-Lumo
Ezin omen da kalkulatu Gernikan zenbat hil ziren. Itxarkundia, Itxasalde eta Loiola batailoiko gudariak egon ziren Gernikan. Ume asko erbestera joan ziren: Ameriketara, Ingalaterra, Errusiara...
-
Frontean jateko gutxi: gosea
Inazio Azueta Obieta () Amorebieta-Etxano
Frontean zeudela, jateko gutxi zuten eta ura be eskas.


